Το Κυπριακό Διεθνές Εμπίστευμα χωρίς τη γυαλάδα των φυλλαδίων

Το Κυπριακό Διεθνές Εμπίστευμα (Cyprus International Trust, CIT) είναι εμπίστευμα κοινοδικαίου με εμπιστευματοδόχο κάτοικο Κύπρου και ένα νομοθετικό πλαίσιο φτιαγμένο για προστασία περιουσίας, διαδοχή και διασυνοριακή κατοχή πλούτου. Θεμέλιό του είναι ο περί Διεθνών Εμπιστευμάτων Νόμος του 1992, τον οποίο η μεταρρύθμιση του 2012 εκσυγχρόνισε σε ένα από τα πιο λειτουργικά καθεστώτα εμπιστευμάτων στην Ευρώπη. Το CIT κάνει καλά τρία πράγματα: διαχωρίζει τη νομική κυριότητα από το όφελος, μπορεί να γίνει δυσπρόσιτο για μελλοντικούς πιστωτές, και επιτρέπει σε μια οικογένεια να κατέχει και να μεταβιβάζει περιουσία χωρίς κυπριακό φόρο κληρονομιάς. Αυτό που δεν είναι — είναι εργαλείο μυστικότητας ή τρόπος να ξεφύγει κανείς από πιστωτές που ήδη έχει· αυτή η διάκριση διατρέχει όλη τη σελίδα.

Ποιος πληροί τις προϋποθέσεις — το κριτήριο κατοικίας

Ένα εμπίστευμα θεωρείται Κυπριακό Διεθνές μόνο αν περνά τρεις προϋποθέσεις κατοικίας:

• Ο εμπιστευματοπάροχος — αυτός που εισφέρει την περιουσία — δεν πρέπει να ήταν φορολογικός κάτοικος Κύπρου το ημερολογιακό έτος αμέσως πριν από τη σύσταση του εμπιστεύματος.
• Κανένας δικαιούχος, πλην φιλανθρωπικού ιδρύματος, δεν επιτρέπεται να ήταν φορολογικός κάτοικος Κύπρου το ίδιο προηγούμενο έτος.
• Τουλάχιστον ένας εμπιστευματοδόχος οφείλει να είναι μόνιμος κάτοικος Κύπρου καθ’ όλη τη διάρκεια του εμπιστεύματος.

Το κριτήριο κατοικίας ισχύει για ένα μόνο έτος: το έτος πριν τη σύσταση. Αυτό είναι το σημείο που παρανοείται περισσότερο, γι’ αυτό ας το πούμε καθαρά — μετά τη σύσταση, τόσο ο εμπιστευματοπάροχος όσο και οι δικαιούχοι μπορούν να γίνουν φορολογικοί κάτοικοι Κύπρου χωρίς να σπάσει το εμπίστευμα. Αυτή η αλλαγή του 2012 είναι ακριβώς ό,τι κάνει το CIT να δουλεύει για έναν ιδρυτή που σκοπεύει να μετεγκατασταθεί στην Κύπρο αργότερα. Ο εμπιστευματοδόχος-κάτοικος είναι συνήθως αδειοδοτημένη κυπριακή εταιρεία εμπιστεύματος· αυτόν τον ρόλο καλύπτουμε εμείς ή συνεργαζόμενος καταπιστευματοδόχος.

Τι άλλαξε πραγματικά η μεταρρύθμιση του 2012

Ο νόμος του 1992 ήταν λειτουργικός· οι τροποποιήσεις του 2012 τον έκαναν ανταγωνιστικό. Οι αλλαγές που έχουν σημασία για έναν ιδιοκτήτη:

Το σημείο της νόμιμης μοίρας είναι διακριτικά σημαντικό: η περιουσία που εισφέρεται σε CIT διέπεται από το κυπριακό δίκαιο εμπιστευμάτων, οπότε ένα αλλοδαπό κληρονομικό καθεστώς που διαφορετικά θα υπαγόρευε ποιος κληρονομεί δεν φτάνει μέσα στο εμπίστευμα. Για διασυνοριακές οικογένειες, αυτός είναι συχνά ο λόγος χρήσης του.

Προστασία περιουσίας, ειλικρινά

Εδώ τα εμπιστεύματα υπερπωλούνται, οπότε ιδού το πραγματικό όριο. Μια μεταβίβαση περιουσίας σε CIT μπορεί να ανατραπεί μόνο αν ένας πιστωτής αποδείξει ότι ο εμπιστευματοπάροχος την έκανε με συγκεκριμένη πρόθεση να εξαπατήσει αυτόν τον πιστωτή. Το βάρος πέφτει στον πιστωτή, και η αγωγή πρέπει να ασκηθεί εντός δύο ετών από τη μεταβίβαση. Μετά από αυτό το παράθυρο, η περιουσία είναι, στην πράξη, εκτός εμβέλειας αυτής της κατηγορίας αξιώσεων.

Η συνέπεια για τον σχεδιασμό είναι απλή: ένα εμπίστευμα που συστήνεται ενώ είστε φερέγγυος, για γνήσιους λόγους διαδοχής ή προστασίας, είναι ανθεκτικό. Ένα εμπίστευμα που συστήνεται στη σκιά μιας γνωστής, υφιστάμενης αξίωσης — αγωγής ήδη κατατεθειμένης, χρέους ήδη απαιτητού — είναι εύθραυστο και, ειλικρινά, εσφαλμένα σχεδιασμένο. Το πρώτο το χτίζουμε, το δεύτερο το απορρίπτουμε.

Πώς φορολογείται ένα CIT

Η Κύπρος δεν φορολογεί «το εμπίστευμα» ως ενιαίο μπλοκ — κοιτάζει διαμέσου, στον δικαιούχο:

• Δικαιούχος κάτοικος Κύπρου φορολογείται στην Κύπρο για το εισόδημα του εμπιστεύματος που του αποδίδεται, σε παγκόσμια βάση.
• Δικαιούχος μη κάτοικος φορολογείται στην Κύπρο μόνο για εισόδημα κυπριακής πηγής.
• Όπου ένας κάτοικος δικαιούχος είναι επίσης non-dom, η έκτακτη εισφορά για την άμυνα δεν εφαρμόζεται στα μερίσματα και τους τόκους του — το ίδιο πλεονέκτημα non-dom που ισχύει για τα φυσικά πρόσωπα περνά μέσα από το εμπίστευμα.
• Κανένας φόρος κληρονομιάς ή περιουσίας. Η Κύπρος κατάργησε τον φόρο κληρονομιάς το 2000, οπότε η μεταβίβαση περιουσίας μέσω CIT δεν ενεργοποιεί φόρο θανάτου στην Κύπρο — βασικός λόγος χρήσης του για διαδοχή.

Τα κέρδη από διάθεση τίτλων είναι εκτός κυπριακού φόρου· ο φόρος υπεραξίας ισχύει μόνο σε κυπριακά ακίνητα. Όπως πάντα, το φορολογικό αποτέλεσμα εξαρτάται από το πού είναι κάτοικος κάθε δικαιούχος — γι’ αυτό ο χάρτης δικαιούχων σχεδιάζεται πριν υπογραφεί η πράξη.

Εμπιστευτικότητα — και τα όριά της

Εμπιστευματοδόχοι, προστάτες και λειτουργοί δεν μπορούν να αποκαλύψουν πληροφορίες ή έγγραφα για ένα CIT χωρίς δικαστική εντολή· το πλαίσιο προστατεύει την ιδιωτικότητα του εμπιστευματοπαρόχου και των δικαιούχων από τυχαία ερωτήματα. Όμως η ιδιωτικότητα δεν είναι αδιαφάνεια. Βάσει των κανόνων της ΕΕ κατά της νομιμοποίησης εσόδων, η Κύπρος τηρεί μητρώο πραγματικών δικαιούχων εμπιστευμάτων· η πρόσβαση είναι περιορισμένη αντί για ανοιχτή στο κοινό, αλλά η πληροφορία καταχωρίζεται. Η ειλικρινής στάση σχεδιασμού είναι η ρυθμιζόμενη εμπιστευτικότητα — οι υποθέσεις σας δεν δημοσιεύονται, αλλά βρίσκονται στα αρχεία του ρυθμιστή.

Ιδρύματα, εν συντομία

Συχνά ρωτούν για ένα κυπριακό ίδρυμα ως εναλλακτική. Τα κυπριακά ιδρύματα υφίστανται βάσει του περί Σωματείων και Ιδρυμάτων Νόμου του 2017, αλλά είναι φτιαγμένα για μη κερδοσκοπικούς και κοινωφελείς σκοπούς — όχι για ιδιωτικό οικογενειακό πλούτο, όπως ένα ιδιωτικό ίδρυμα αστικού δικαίου (Λιχτενστάιν, Παναμάς). Για ιδιωτική προστασία περιουσίας και διαδοχή στην Κύπρο, το εμπίστευμα είναι το ανεπτυγμένο εργαλείο. Αν το σχέδιό σας απαιτεί πράγματι ιδιωτικό ίδρυμα, ταιριάζει καλύτερα άλλη δικαιοδοσία, και θα σας κατευθύναμε εκεί αντί να αναδιαμορφώσουμε τον στόχο σας για να χωρέσει στην Κύπρο.

Πώς το διεκπεραιώνουμε

1. Έλεγχος σκοπού και κατοικίας. Επιβεβαιώνουμε τις προϋποθέσεις κατοικίας και τον πραγματικό στόχο — προστασία, διαδοχή, κατοχή — και επισημαίνουμε αμέσως αν ο χρόνος ή η πρόθεση είναι λάθος.
2. Δομή και εμπιστευματοδόχος. Σύνταξη πράξης, επιλογή εμπιστευματοδόχου και, όπου χρειάζεται, μια εταιρεία συμμετοχών κάτω από το εμπίστευμα για διασυνοριακά περιουσιακά στοιχεία.
3. Εισφορά περιουσίας. Καθαρή μεταβίβαση περιουσίας, με τη διαδρομή φερεγγυότητας και προέλευσης κεφαλαίων που κάνει την προστασία να στέκει.
4. Φορολογικός χάρτης δικαιούχων. Μοντελοποίηση του φορολογικού αποτελέσματος για κάθε δικαιούχο κατά κατοικία και domicile πριν από κάθε δέσμευση.
5. Τρέχουσα διαχείριση. Καθήκοντα εμπιστευματοδόχου, υποβολές μητρώου και η ίδια η λογιστική και συμμόρφωση του εμπιστεύματος, τηρημένα επίκαιρα χρόνο με τον χρόνο.